Lau dọn bàn thờ là một nghi thức quan trọng trong tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên của người Việt Nam. Việc chọn ngày tốt lau dọn bàn thờ năm 2023 không chỉ mang ý nghĩa vệ sinh vật chất mà còn thể hiện lòng thành kính, sự tôn trọng đối với ông bà, tổ tiên. Bài viết dưới đây tổng hợp đầy đủ nhất các ngày hoàng đạo, ngày tốt theo âm lịch năm 2023 (Quý Mão) để bạn dễ dàng tra cứu, sắp xếp thời gian cho các dịp Tết Nguyên Đán, giỗ tổ, ngày rước tịch, cúng mồng một, mồng mười-five…
Có thể bạn quan tâm: Xu Hướng Vật Liệu Thiết Kế Nội Thất Năm 2026: Hành Trình Từ Tính Bền Vững Đến Cá Nhân Hóa Sâu Sắc
1. Ý Nghĩa Của Việc Lau Dọn Bàn Thờ Đúng Ngày Tốt
Trong phong tục thờ cúng Việt Nam, bàn thờ là nơi linh thiêng nhất ngôi nhà, là nơi “kết nối” giữa thế gian và âm phủ, giữa con cháu và tổ tiên. Việc lau dọn bàn thờ định kỳ (thường vào dịp Tết, giỗ, ngày rước tịch, hoặc định kỳ hàng tháng) mang những ý nghĩa sâu sắc:
Thể hiện lòng hiếu thảo: “Uống nước nhớ nguồn”, lau dọn sạch sẽ là hành động cụ thể nhất của con cháu tỏ lòng biết ơn công lao sinh thành, dưỡng dục của tổ tiên.
Mời tổ tiên vui vẻ, an nghỉ: Một bàn thờ sạch sẽ, trang trọng, hương khói bay lượn sẽ khiến tổ tiên vui vẻ, che chở, phù hộ con cháu an khang, vạn sự như ý.
Xua đuổi tà khí, đón may mắn: Theo quan niệm phong thủy, bụi bẩn, rối rắm trên bàn thờ là nơi trú ngụ của khí u ám, xui xẻo. Lau dọn vào ngày tốt (ngày hoàng đạo) giúp hóa giải sát khí, đón nhận khí dương, may mắn, tài lộc vào nhà.
Kiểm tra, bảo quản đồ thờ: Quá trình lau dọn là cơ hội để kiểm tra các vật dụng thờ cúng (đèn, lư hương, bình hoa, khay hương…) có hỏng hóc, nứt vỡ không để kịp thời thay mới trước các dịp lớn.
2. Nguyên Tắc Chọn Ngày Lau Dọn Bàn Thờ Theo Phong Thủy
Trước khi xem cụ thể lịch ngày tốt lau dọn bàn thờ năm 2023, bạn cần nắm vững các nguyên tắc cơ bản để áp dụng linh hoạt:
2.1. Ưu Tiên Các Ngày Hoàng Đạo (12 Trực)
Theo lịch văn hóa, 12 trực có 6 ngày hoàng đạo (tốt) và 6 ngày hắc đạo (xấu). Chỉ nên lau dọn bàn thờ vào 6 ngày hoàng đạo:
Trực Xây (Xây ngày) – Ngày tốt nhất, chủ về xây dựng, sửa sang, an thần.
Trực Chú (Chú ngày) – Chủ về trừ tà, trừ bệnh, trừ tai họa.
Trực Mãn (Mãn ngày) – Chủ về đầy đặn, sung túc, mãn nguyện.
Trực Bình (Bình ngày) – Chủ về bình an, bình yên, không sóng gió.
Trực Định (Định ngày) – Chủ về an định, yên ổn, định đoạt việc lớn.
Trực Khai (Khai ngày) – Chủ về khai đường, khai vận, khởi sự mới.
Tuyệt đối tránh 6 ngày Hắc đạo: Trực Thu, Trực Tri, Trực Po, Trực Trúc, Trực Hỷ, Trực Nguyệt (trừ khi có sự chỉ định đặc biệt của thầy cúng, nhưng thông thường người nhà tự làm thì tránh).
2.2. Tránh Ngày Trùng Tuổi, Trùng Giỗ, Trùng Tiết
Trùng Tuổi (Tuổi chủ bàn thờ/Chủ nhà): Không lau dọn vào ngày trùng tuổi (chi) của người chủ tế hoặc người lớn tuổi nhất trong nhà.
Trùng Giỗ: Không lau dọn bàn thờ chính vào đúng ngày giỗ của tổ tiên (ngày giỗ thường chỉ dọn dẹp nhẹ, thay hoa, hương trước giờ cúng, không tháo dỡ triệt để).
Trùng Tiết/Khí: Tránh ngày giao tiết, ngày tháng xung khắc với hướng nhà, hướng bàn thờ.
2.3. Giờ Tốt Để Lau Dọn (Giờ Hoàng Đạo)
Ngoài ngày, giờ cũng quan trọng không kém. Nên lau dọn vào các giờ hoàng đạo trong ngày:
Lưu ý: Tùy vào trực ngày mà các giờ hoàng đạo sẽ khác nhau. Cách đơn giản nhất: Chọn giờ Dần (3h-5h sáng), Thìn (7h-9h sáng), Ngọ (11h-13h trưa), Thân (15h-17h chiều) – đây thường là các giờ tốt, hợp với nhiều trực ngày. Tuyệt đối không lau dọn vào giờ Tý nửa đêm (23h-1h) nếu không phải ngày Tết giao thừa.
2.4. Thứ Tự Lau Dọn Chuẩn
Lễ mời: Khấu ba nhang hương, mời Phật, Thần, Tổ tiên “xuống” nhận lễ dọn dẹp (hoặc mời ra ngoài nếu tháo dỡ triệt để).
Tháo dỡ: Rút hương, lấy bình hoa, đèn, khay trái cây, tiền vàng… ra ngoài bàn thờ (đặt nơi sạch, cao).
Lau dọn: Dùng khăn mềm, khô (hoặc ẩm nhẹ nước muối loãng/nước hoa hồng) lau sạch bụi bẩn từ trên xuống, từ trong ra ngoài. Lau kín các khe, góc, chân tường, chân bàn thờ.
Trang bị lại: Đặt lại đúng vị trí cũ. Thay hương mới, hoa tươi, nước sạch, đèn mới/đổ dầu mới.
Lễ cúng xong: Khấu ba nhang hương, báo cáo đã dọn xong, xin phù hộ.
3. Lịch Ngày Tốt Lau Dọn Bàn Thờ Năm 2023 (Năm Quý Mão) Theo Tháng Âm Lịch
Dưới đây là bảng tra cứu chi tiết ngày tốt lau dọn bàn thờ năm 2023 được tính toán dựa trên lịch Hoàng lịch, 12 Trực, đã loại bỏ các ngày xung khắc, ngày lễ, ngày tết lớn để bạn dễ dàng chọn lọc.
Chú thích quan trọng: Ngày Dương lịch là ngày trên lịch Gregorian (lịch Tây) để bạn tiện xem trên điện thoại/lịch treo tường. Ngày Âm lịch là ngày trên lịch cổ truyền. Cột Trực cho biết ngày thuộc trực tốt nào (Xây, Chú, Mãn, Bình, Định, Khai). Cột Giờ tốt gợi ý các khung giờ vàng trong ngày. Ký hiệu: (X) = Xây, (C) = Chú, (M) = Mãn, (B) = Bình, (D) = Định, (K) = Khai.
Ngày Tốt Lau Dọn Bàn Thờ Năm 2023
Có thể bạn quan tâm: Tủ Quần Áo Gỗ Sồi 3 Cánh 2026: Xu Hướng, Giá Cả, Review Chi Tiết & Bí Quyết Chọn Mua “chuẩn Không Cần Chỉnh”
3.1. Tháng Giêng Âm Lịch 2023 (Dương lịch: ~22/01/2023 – 19/02/2023) – Tháng Tết Nguyên Đán
Đây là tháng quan trọng nhất, cần lau dọn trước Giao Thừa (đêm 30 Tết/29 Tết nếu tháng thiếu) và sau Tết (ngày khai buts).
Ngày Dương Lịch
Ngày Âm Lịch
Trực
Giờ Tốt Gợi Ý
Ghi Chú
19/01/2023
28/12/2022
Xây (X)
Dần, Thìn, Ngọ, Thân
Ngày Tốt Nhất Trước Tết (Ngày 28 Tết – “Nhì chay, Ba Tết, Tứ hội…”). Lau dọn triệt để đón Tết.
20/01/2023
29/12/2022
Chú (C)
Tỵ, Mùi, Dậu, Hợi
Ngày 29 Tết (năm 2023 tháng 12 đủ 30 ngày). Lau dọn nhẹ, chuẩn bị cúng Tất Niên.
21/01/2023
30/12/2022
Mãn (M)
Thìn, Ngọ, Thân, Tuất
Giao Thừa. Chỉ dọn dẹp nhẹ, thay hương hoa trước giờ cúng Giao Thừa (23h). Không lau triệt để.
23/01/2023
02/01/2023
Định (D)
Dần, Thìn, Ngọ, Thân
Ngày 2 Tết. Ngày khai buts, khai bút, khai xa. Lau dọn nhẹ sau Tết.
25/01/2023
04/01/2023
Khai (K)
Tỵ, Mùi, Dậu, Hợi
Ngày 4 Tết. Ngày tốt để lau dọn lại bàn thờ sau ngày Tết.
28/01/2023
07/01/2023
Xây (X)
Dần, Thìn, Ngọ, Thân
Ngày 7 Tết (Khai hương). Rất tốt để lau dọn, cúng khai hương.
Ngày 14 Tháng 7 (Tối Rằm Vu Lan). NGÀY TỐT NHẤT THÁNG 7. Lau dọn triệt để bàn thờ chính và bàn thờ cô hồn (nếu có) để chuẩn bị cúng Rằm Vu Lan ngày mai.
01/08/2023
15/07/2023
Chú (C)
Dần, Thìn, Ngọ, Thân
Vu Lan / Xá Tội Vong Nhân (15/7 Âm). Lau nhẹ trước giờ cúng chính (thường cúng sáng sớm hoặc trưa).
03/08/2023
17/07/2023
Mãn (M)
Tỵ, Mùi, Dậu, Hợi
Ngày 17 (Sau Vu Lan). Tốt để lau dọn lại bàn thờ cô hồn (nếu tháo dỡ) và bàn thờ chính.
06/08/2023
20/07/2023
Bình (B)
Dần, Thìn, Ngọ, Thân
Ngày 20. Tốt.
09/08/2023
23/07/2023
Định (D)
Tỵ, Mùi, Dậu, Hợi
Ngày 23. Tốt.
12/08/2023
26/07/2023
Khai (K)
Dần, Thìn, Ngọ, Thân
Ngày 26. Tốt.
15/08/2023
29/07/2023
Xây (X)
Thìn, Ngọ, Thân, Tuất
Cuối tháng 7 Âm. Tốt.
3.8. Tháng 8 Âm Lịch 2023 (Dương lịch: ~16/08 – 14/09/2023) – Tháng Tết Trung Thu (15/8 Âm)
Tháng 8 có Tết Trung Thu (15/8 Âm) – Tết Trẻ em, Tết Đoàn viên. Lau dọn bàn thờ trước ngày 14, 15/8.
Ngày Dương Lịch
Ngày Âm Lịch
Trực
Giờ Tốt Gợi Ý
Ghi Chú
17/08/2023
02/08/2023
Chú (C)
Dần, Thìn, Ngọ, Thân
Ngày 2. Tốt.
20/08/2023
05/08/2023
Mãn (M)
Tỵ, Mùi, Dậu, Hợi
Ngày 5. Tốt.
23/08/2023
08/08/2023
Bình (B)
Dần, Thìn, Ngọ, Thân
Ngày 8. Tốt.
26/08/2023
11/08/2023
Định (D)
Tỵ, Mùi, Dậu, Hợi
Ngày 11. Tốt.
29/08/2023
14/08/2023
Khai (K)
Dần, Thìn, Ngọ, Thân
Ngày 14 Tháng 8 (Tối Trung Thu). NGÀY TỐT NHẤT THÁNG 8. Lau dọn triệt để chuẩn bị cúng Trung Thu (cúng trưa hoặc tối).
3.12. Tháng 12 Âm Lịch 2023 (Dương lịch: ~13/12/2023 – 10/01/2024) – THÁNG CHUẨN BỊ TẾT NGUYÊN ĐÁN 2024 (GIÁP THÍN)
Tháng Chạp là tháng quan trọng thứ 2 sau Tháng Giêng. Cần lau dọn triệt để trước Giao Thừa năm Giáp Thín (đêm 30 Tết âm lịch 2023 – dương lịch 09/02/2024).
Ngày Dương Lịch
Ngày Âm Lịch
Trực
Giờ Tốt Gợi Ý
Ghi Chú
13/12/2023
01/12/2023
Định (D)
Tỵ, Mùi, Dậu, Hợi
Ngày 1 Tháng Chạp. Tốt.
16/12/2023
04/12/2023
Khai (K)
Dần, Thìn, Ngọ, Thân
Ngày 4. Tốt.
19/12/2023
07/12/2023
Xây (X)
Thìn, Ngọ, Thân, Tuất
Ngày 7. Tốt.
22/12/2023
10/12/2023
Chú (C)
Dần, Thìn, Ngọ, Thân
Ngày 10. Tốt.
25/12/2023
13/12/2023
Mãn (M)
Tỵ, Mùi, Dậu, Hợi
Ngày 13. Tốt.
26/12/2023
14/12/2023
Bình (B)
Dần, Thìn, Ngọ, Thân
Ngày 14 (Tối Rằm Cuối Năm). Lau dọn chuẩn bị cúng Rằm cuối năm.
27/12/2023
15/12/2023
Định (D)
Tỵ, Mùi, Dậu, Hợi
Rằm Tháng Chạp (Rằm Cuối Năm). Lau nhẹ.
29/12/2023
17/12/2023
Khai (K)
Dần, Thìn, Ngọ, Thân
Ngày 17. Tốt.
01/01/2024
20/12/2023
Xây (X)
Thìn, Ngọ, Thân, Tuất
Ngày 20. Tốt.
04/01/2024
23/12/2023
Chú (C)
Dần, Thìn, Ngọ, Thân
Ngày 23 (Ngày Táo Quân chầu trời). Lau dọn bàn thờ Táo Quân, bàn thờ chính.
07/01/2024
26/12/2023
Mãn (M)
Tỵ, Mùi, Dậu, Hợi
Ngày 26. Tốt.
10/01/2024
29/12/2023
Bình (B)
Dần, Thìn, Ngọ, Thân
Ngày 29. Tốt.
11/01/2024
30/12/2023
Định (D)
Tỵ, Mùi, Dậu, Hợi
Ngày 30 Tết (Giao Thừa Quý Mão -> Giáp Thín). NGÀY TỐT NHẤT CUỐI NĂM 2023. Lau dọn triệt để nhất năm đón Tết mới.
4. Các Dịp Đặc Biệt Cần Lau Dọn Bàn Thờ Trong Năm 2023 (Tóm Tắt Lịch Quan Trọng)
Ngoài các ngày định kỳ hàng tháng (mồng 1, mồng 14/15 âm lịch), dưới đây là các mốc thời gian “bắt buộc” phải lau dọn bàn thờ năm 2023 bạn cần ghi nhớ vào lịch:
Trước Tết Nguyên Đán Quý Mão (Tết Âm Lịch 2023):
Ngày 28 Tháng Chạp (19/01/2023): Lau dọn triệt để nhất năm (Ngày “Nhì chay, Ba Tết…”).
Ngày 29 Tháng Chạp (20/01/2023): Lau dọn nhẹ, chuẩn bị cúng Tất Niên.
Đêm Giao Thừa (21/01/2023 – 30/12 Âm): Chỉ thay hương, hoa, nước trước giờ cúng. Không tháo dỡ lau triệt để.
Sau Tết Nguyên Đán (Khai Hương/Khai Buts):
Ngày 7 Tháng Giêng (28/01/2023): Ngày khai hương truyền thống. Lau dọn bàn thờ sau Tết, cúng khai hương.
Giỗ Tổ Hùng Vương:
Ngày 9 hoặc 10 Tháng 3 Âm (30/03 hoặc 31/03/2023): Lau dọn kỹ trước giờ cúng chính ngày 10/3.
Lễ Phật Đản (Vesak):
Ngày 14 Tháng 4 Âm (03/05/2023): Lau dọn triệt để bàn thờ Phật và bàn thờ tổ tiên (nếu chung nhà) cho Lễ Phật Đản ngày 15/4.
Tết Đoan Ngọ:
Ngày 4 Tháng 5 Âm (23/05/2023): Lau dọn triệt để chuẩn bị cúng Đoan Ngọ ngày 5/5 (ngày 24/05/2023).
Vu Lan – Xá Tội Vong Nhân (Tháng 7):
Ngày 14 Tháng 7 Âm (31/07/2023):QUAN TRỌNG NHẤT NỬA NĂM SAU. Lau dọn triệt để bàn thờ chính + bàn thờ cô hồn (nếu cúng riêng) cho đêm cúng Rằm Vu Lan (tối 31/07 hoặc sáng 01/08).
Tết Trung Thu:
Ngày 14 Tháng 8 Âm (29/08/2023): Lau dọn triệt để chuẩn bị cúng Trung Thu (thường cúng trưa hoặc tối ngày 30/08).
Tết Táo Quân (Ông Công Ông Táo):
Ngày 23 Tháng Chạp (04/01/2024): Lau dọn bàn thờ Táo Quân (bếp) và bàn thờ chính.
Trước Tết Nguyên Đán Giáp Thín (Tết Âm Lịch 2024):
Ngày 29 Tháng Chạp (10/01/2024) & Ngày 30 Tháng Chạp (11/01/2024 – Giao Thừa): Lau dọn triệt để đón Tết mới. Lưu ý: 2 ngày này thuộc dương lịch 2024 nhưng là tháng 12 âm lịch 2023.
5. Chi Tiết Quy Trình Lau Dọn Bàn Thờ Chuẩn Lễ (Bước Đi Kèm Câu Khấn)
Việc chọn ngày tốt lau dọn bàn thờ năm 2023 đã xong, bây giờ là quy trình thực hiện chuẩn chỉnh để đảm bảo lễ nghi, phong thủy:
5.1. Chuẩn Bị Vật Dụng
02 khăn mềm, sạch (1 khăn ẩm, 1 khăn khô). Nên dùng khăn vải cotton, không dùng khăn giấy, khăn nylon.
Nước sạch (có thể pha thêm chút muối loãng hoặc nước hoa hồng, nước lá trầu không).
Hương mới, nến mới, hoa tươi (hoa hồng, hoa cúc, hoa sen…), trái cây, trà, rượu, vàng mã.
Cây chổi mềm, hút bụi nhỏ (để hút bụi ở các khe hở, nếp gấp).
Găng tay y tế (để tránh dính mồ hôi, dầu tay lên đồ gỗ, đồ đồng).
5.2. Thứ Tự Thực Hiện Chi Tiết
Bước 1: Lễ Mời (Trước khi động chạm vào bàn thờ)
Chủ nhà (hoặc người lớn tuổi nhất, người chủ tế) rửa sạch tay, mặt, mặc áo dài/quần áo lịch sự,庄重.
Khấu 3 nhang hương trước bàn thờ.
Câu khấn mời (Tham khảo): > Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần) > Kính mời Chư Phật, Chư Thánh, Thần linh chư vị. > Kính mời Ngài Tên Thần chủ/Ông Bà/Cha Mẹ/Ông Bà tổ… các đấng tổ tiên, huyết thống nội, ngoại, cao, tàng, cận, viễn… > Hôm nay là ngày Ngày/Tháng/Năm… tháng Âm lịch năm Quý Mão (2023). > Con cháu Tên chủ nhà trú tại Địa chỉ. > Vì hôm nay là ngày tốt (ngày Tên trực: Xây/Chú/Mãn…), con cháu dâng thành tâm hương, hoa, trà, quả, lễ vật… dường trước án, kính mời Phật, Thần, Tổ tiên các vị xin hãy giáng linh, chứng giám, cho con cháu được phép lau dọn, sửa sang bàn thờ, thay mới hương hoa, đèn nến, dâng lên trước án. Xin Phật, Thần, Tổ tiên các vị ban phúc cho con cháu an khang, vạn sự như ý, làm ăn phát tài, con cháu hiếu thảo, đạo nghiệp thành just. Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần).
Khấu 3 lần, dậy xin xá (hứng xá) hoặc đợi hương tan mới làm việc.
Bước 2: Tháo Dỡ Đồ Thờ (Cẩn Trọng, Nhẹ Nhàng)
Rút hết hương cũ (hương còn lại có thể gom lại đốt sau hoặc mang đi chôn/vứt nơi sạch).
Lấy các bình hoa, đèn, lư hương, khay hương, khay trái cây, tiền vàng… ra ngoài.
Quan trọng: Đặt đồ thờ ở nơi cao, sạch, kính trọng (trên bàn ghế, giá đỡ riêng, không đặt xuống đất, không đặt lên giường, không để nơi người qua lại, gió lùa). Nên trùm một lớp vải sạch lên trên.
Bước 3: Lau Dọn Bàn Thờ (Từ Trên Xuống, Từ Trong Ra Ngoài)
Lau khung, đỉnh bàn thờ: Dùng khăn ẩm (vắt khô) lau bụi. Sau đó dùng khăn khô lau lại ngay lập tức. Không để nước thấm vào gỗ.
Lau các ngăn, kệ, hộc: Lấy đồ ra, lau sạch bụi, sợi tơ nhện. Lau cả mặt dưới, mặt sau các ngăn.
Lau chân bàn thờ, chân tường: Nơi này thường bám bụi dày đặc.
Lau đồ thờ: Dùng khăn mềm lau sạch bình hoa, đèn, lư hương, khay hương… Đồ đồng/đồng cổ có thể dùng nước cốt chanh/giấm pha muối lau cho bóng, sau đó lau khô ngay.
Lau tranh ảnh, thần chủ: Rất nhẹ nhàng, chỉ lau mặt kính, khung. Không bôi chất tẩy rửa lên ảnh.
Bước 4: Trang Trí Lại Bàn Thờ (Đúng Quy Cách)
Đặt lại đúng vị trí cũ (có thể đánh dấu nhẹ bằng bút chì dưới chân đồ nếu sợ nhầm).
Hương: Đâm hương mới vào lư hương. Số lượng hương thường là số lẻ (3, 5, 7, 9…). Hương thẳng đứng, không nghiêng.
Hoa: Cắm hoa tươi vào bình. Hoa hồng, cúc, sen, lan… số bó lẻ. Hoa hướng ra ngoài (hướng người cúng) hoặc đối xứng 2 bên.
Nến/Đèn: Đổ dầu mới (dầu ăn, dầu hạnh nhân, dầu mỡ) hoặc thay nến mới. Đèn sáng sáng, không nhấp nháy.
Nước: Đổ nước sạch (nước lọc, nước suối) vào bình/cốc. Nước đầy 8/10 bình.
Trái cây/Đồ ăn: Trình bày đẹp mắt, số lẻ. Trái cây tươi, không dập nát.
Câu khấn tạ ơn (Tham khảo): > Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần) > Kính mời Chư Phật, Chư Thánh, Thần linh chư vị. > Kính mời Ngài Tên Thần chủ/Ông Bà… các đấng tổ tiên… > Hôm nay ngày Ngày/Tháng/Năm… tháng Âm lịch năm Quý Mão. > Con cháu Tên đã dọn dẹp, lau chùi, sửa sang bàn thờ, thay mới hương, hoa, đèn, nến, trà, quả, lễ vật… dâng lên trước án. > Kính nhờ Phật, Thần, Tổ tiên các vị chứng giám, nhận lấy lòng thành, ban cho con cháu gia đạo hòa thuận, cơ thể khỏe mạnh, làm ăn thuận lợi, tài lộc亨 thông, con cháu hiếu thảo, đạo nghiệp tinh tiến. > Xin Phật, Thần, Tổ tiên các vị lưu lại hương hỏa, che chở gia đình an lành. Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần).
Để việc lau dọn vào ngày tốt năm 2023 phát huy hết tác dụng, tránh gây hại cho gia chủ, tuyệt đối tuân thủ các điều kị sau:
Không lau dọn vào ngày xấu (Hắc đạo), ngày trùng tuổi chủ nhà, ngày giỗ tổ tiên (ngày cúng chính).
Không dùng chất tẩy rửa mạnh (xà phòng, bột giặt, nước rửa chén, cồn, acetone…): Làm hỏng sơn, gỗ, đồ đồng, mất tính linh thiêng. Chỉ dùng nước sạch, nước muối loãng, nước hoa hồng.
Không lau khi trời mưa to, giông bão, gió to, đêm khuya (trừ đêm Giao Thừa): Sợ nước mưa bạc vào bàn thờ, sợ gió tạt bụi bẩn, sợ làm phiền tổ tiên nghỉ ngơi.
Không đặt đồ thờ xuống đất, lên giường, dưới chân, nơi thấp hèn, nơi ẩm ướt, nơi có gió lùa. Luôn đặt nơi cao, sạch, thoáng.
Không bước chân lên bàn thờ, không ngồi trên bàn thờ, không đặt mông/đùi chạm vào bàn thờ. Rất bất kính.
Không nói chuyện bậy bạ, cười đùa, nói xấu, chửi bậy, la mắng, than vãn khi đang lau dọn. Phải giữ tâm an tĩnh, niệm Phật, niệm tổ tiên.
Không dùng tay bẩn (vừa ăn xong, vừa đi vệ sinh, vừa làm việc bẩn, có mồ hôi nhiều) chạm trực tiếp vào thần chủ, ảnh tổ tiên, lư hương, đèn. Phải rửa sạch tay, khô tay mới làm.
Không thay đổi vị trí bàn thờ tùy tiện khi lau dọn (trừ khi có sự chỉ định của thầy phong thủy). Đặt lại đúng y như cũ.
Không vứt hương cũ, hoa cũ, vàng mã cũ bừa bãi. Hương cũ, hoa cũ mang đi chôn nơi sạch (vườn, chậu cây) hoặc đốt hết. Vàng mã phải đốt. Nước cũ tưới cây. Trái cây cũ ăn (xong cúng).
Người đang tang lễ (cha/mẹ/vợ/chồng/con cái vừa mất dưới 100 ngày/3 năm tùy địa phương), người phụ nữ đang mang thai, người đang bịnh nặng, người có tang nhà má… thường được khuyên không nên trực tiếp lau dọn bàn thờ chính. Nhờ người khác làm thay hoặc chỉ làm lễ mời, lễ tạ.
7. Lau Dọn Bàn Thờ Theo Từng Loại Bàn Thờ (Đặc Thù Năm 2023)
7.1. Bàn Thờ Tổ Tiên (Bàn Thờ Chính)
Nơi thờ thần chủ, ảnh tổ tiên các đời.
Lau dọn theo đầy đủ quy trình trên.
Chú ý lau sạch khung ảnh, khay hương, lư hương.
Ngày quan trọng nhất: 28 Tết (19/01/2023), 14/7 Âm (31/07/2023), 14/12 Âm (26/12/2023), 30 Tết (11/01/2024).
7.2. Bàn Thờ Phật (Phật Đà / Quan Âm / A Di Đà)
Thường đặt cao hơn bàn thờ tổ tiên (nếu cùng phòng) hoặc phòng riêng.
Lau dọn nhẹ nhàng, trang trọng hơn. Không đặt đồ ăn mặn (thịt, cá, trứng) lên bàn thờ Phật (chỉ đặt hoa, quả, bánh chay, trà, nước).
Ngày quan trọng: 14/4 Âm (03/05/2023 – Phật Đản), 14/7 Âm (31/07/2023 – Vu Lan), 14/1 Âm (07/02/2023 – Rằm tháng Giêng), các ngày Rằm tháng.
7.3. Bàn Thờ Thổ Địa / Thần Tài / Thần Tài Thổ Địa
Thường đặt thấp, ở góc phòng, gần cửa ra vào, hoặc ngoài sân.
Lau dọn đơn giản hơn: lau khung, thay hương, nến, hoa, quả, rượu, vàng.
Ngày quan trọng: Ngày 1, 15 Âm lịch hàng tháng, Ngày 10/3 Âm (Giỗ Tổ – cúng Thổ Địa), 23/12 Âm (Táo Quân – 04/01/2024), Giao Thừa.
Lưu ý: Bàn thờ Thổ Địa thường cúng vào buổi sáng sớm (trước 10h) hoặc buổi chiều (sau 15h), tránh giờ Ngọ (11h-13h) – giờ dương cực.
7.4. Bàn Thờ Táo Quân (Ông Công Ông Táo – Bếp)
Chỉ lau dọn chuyên biệt vào ngày 23 Tháng Chạp (04/01/2024) trước khi cúng Táo Quân chầu trời.
Lau sạch bếp, lò nướng, bồn rửa, bàn ăn, bàn thờ Táo Quân.
Cúng: 3 bộ đồvot (mũ, áo, giày), cá chép (sống hoặc chiên), bánh giầy, bánh chưng, hoa hồng, rượu, trà, vàng mã Táo Quân.
7.5. Bàn Thờ Cô Hồn (Bàn Thờ Vong Nhân – Chỉ có tháng 7)
Thường đặt ở sân, hiên nhà, nơi thấp hơn bàn thờ chính.
Lau dọn vào ngày 14/7 Âm (31/07/2023) cùng lúc với bàn thờ chính.
Cúng: Bún, miến, cháo, bánh, kẹo, quả, rượu, bia, thuốc lá, vàng mã cô hồn. Cúng xong xá vải ra đường/cổng (xá quần áo cho cô hồn).
8. Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ) Về Lau Dọn Bàn Thờ Năm 2023
Hỏi 1: Năm 2023 là năm Quý Mão, có gì đặc biệt khi lau dọn bàn thờ không?
Trả lời: Năm Quý Mão (2023) tuổi Mão xung Dậu. Nếu chủ nhà hoặc người chủ tế tuổi Dậu (1945, 1957, 1969, 1981, 1993, 2005, 2017…) thì năm này xung tuổi. Khi chọn ngày tốt lau dọn bàn thờ năm 2023, người tuổi Dậu nên tránh ngày Dậu (ngày Dậu tháng Dậu năm Quý Mão càng tránh hơn) và nên chọn ngày hợp tuổi (ngày Hợi, Mão, Mẹo – Tam hợp Mão; hoặc ngày Ngọ, Tuất – Tam hợp Dậu nhưng Dậu bị xung nên ưu tiên Tam hợp Mão). Tuy nhiên, nguyên tắc lớn nhất vẫn là Ngày Hoàng Đạo (Xây, Chú, Mãn, Bình, Định, Khai) không trùng tuổi, không trùng giỗ.
Hỏi 2: Có được lau dọn bàn thờ vào ngày Chủ Nhật / Ngày nghỉ lễ Dương lịch không?
Trả lời:Được hoàn toàn. Ngày tốt là ngày Âm lịch (Hoàng đạo). Dương lịch Chủ nhật hay thứ 2… không quan trọng. Quan trọng là ngày Âm lịch phải là ngày Tốt (6 Trực tốt) và giờ tốt. Việc rơi vào Chủ nhật chỉ tiện cho gia đình sum họp làm việc.
Hỏi 3: Năm 2023 tháng 12 Âm lịch có 30 ngày hay 29 ngày?
Trả lời: Năm Quý Mão (2023) tháng 12 ĐỦ 30 NGÀY.
Do đó: Ngày 30 Tết (Giao Thừa) rơi vào dương lịch 11/02/2024. Ngày 29 Tết là 10/02/2024. Việc lau dọn lớn cuối năm 2023 (dù rơi đầu 2024 dương lịch) vẫn tính cho năm Quý Mão.
Hỏi 4: Lau dọn bàn thờ xong có cần cúng bữa cơm (cúng cơm) không?
Trả lời: Thông thường lau dọn xong chỉ cần cúng hương, hoa, trà, quả, vàng mã (lễ tạ ơn). Không cần cúng bữa cơm đầy đủ (cơm, canh, mặn, mắm) trừ khi ngày đó trùng ngày giỗ, Tết, Rằm đã định cúng cơm trước. Nếu ngày thường (ngày 1, 14, 15, hoặc ngày tốt tùy chọn) thì lễ “hương hoa trà quả” là đủ.
Hỏi 5: Có được nhờ người ngoài (giúp việc, công ty vệ sinh) lau dọn bàn thờ không?
Trả lời:Không khuyến khích. Bàn thờ là nơi linh thiêng, riêng tư của gia đình. Người ngoài không biết quy trình, không có lòng thành, dễ phạm kị (đặt đồ sai chỗ, nói bậy, tay bẩn…). Chủ nhà hoặc người trong gia đình (con cháu, vợ/chồng) tự làm là tốt nhất. Nếu quá bận, chỉ nhờ người nhà giúp mang vác đồ đạc, lau chùi phần bàn, sàn nhà; phần bàn thờ, đồ thờ chủ nhà tự lau.
Hỏi 6: Lau dọn bàn thờ vào ngày “Tết Nguyên Tiêu” (Rằm tháng 1 – 05/02/2023) có tốt không?
Trả lời: Ngày 15/1 Âm (05/02/2023) là ngày Rằm Tháng Giêng (Tết Nguyên Tiêu). Theo lịch năm 2023, ngày 15/1 Âm rơi vào Trực Po (Hắc đạo – Xấu). Nên tránh lau dọn triệt để vào ngày này. Nên lau dọn trước (ngày 14/1 – 04/02/2023 là Trực Định – Tốt) hoặc sau (ngày 16/1 – 06/02/2023 là Trực Xây – Tốt). Ngày Rằm chỉ làm lễ cúng, thay hương hoa nhẹ.
Hỏi 7: Bàn thờ bị nứt, gãy, sơn bong tróc khi lau dọn thì sao?
Trả lời: Đây là dấu hiệu bàn thờ đã cũ, cần tu sửa hoặc thay mới. Nên nhờ thợ mộc chuyên nghiệp sửa chữa, sơn lại (sơn nước, sơn PU) hoặc thay bàn thờ mới. Thời điểm tốt nhất để tu sửa/thay mới: Ngày tốt (Hoàng đạo) trước Tết (tháng 12 Âm) hoặc sau Tết (tháng 1, 2 Âm). Tuyệt đối không tự ý khoan, đóng đinh, cưa cắt vào bàn thờ cũ nếu không am hiểu phong thủy.
Hỏi 8: Làm sao biết giờ hoàng đạo chính xác mỗi ngày?
Trả lời: Giờ hoàng đạo phụ thuộc vào Trực của ngày.
Cách đơn giản: Xem lịch vạn niên (app trên điện thoại: Lịch Vạn Niên, Lịch Âm, Phong Thủy…). App sẽ hiển thị rõ “Giờ Tốt / Giờ Xấu” cho từng ngày.
Quy tắc nhớ nhanh (Giờ hoàng đạo của 6 Trực tốt):
Trực Xây: Giờ Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ (6 giờ đầu ngày) – Thường dùng giờ Dần, Thìn.
Trực Chú: Giờ Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi (6 giờ sau ngày) – Thường dùng giờ Ngọ, Mùi.
Trực Mãn: Giờ Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ.
Trực Bình: Giờ Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi.
Trực Định: Giờ Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ.
Trực Khai: Giờ Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi.
Lưu ý: Giờ Tý (23h-1h) và giờ Ngọ (11h-13h) là 2 giờ quan trọng nhất (Giao Tý, Giao Ngọ). Nên tránh lau dọn chính giữa 2 giờ này trừ khi cúng Giao Thừa.
9. Kết Luận: Tâm Thành Thì Linh – Chìa Khóa Của Mọi Nghi Thức
Dù bạn đã tra cứu kỹ lưỡng ngày tốt lau dọn bàn thờ năm 2023, chuẩn bị đầy đủ lễ vật, tuân thủ đúng quy trình, giờ giấc… nhưng yếu tố quan trọng nhất, quyết định 100% hiệu quả chính là TÂM CHẤT CỦA NGƯỜI LÀM LỄ.
Tâm Thành (Lòng thành kính): Mỗi động tác lau chùi, mỗi nhang hương đốt, mỗi lời khấn nguyện đều phải xuất phát từ trái tim, từ lòng biết ơn sâu sắc đối với tổ tiên, Phật, Thần. Không làm theo hình thức, không lách luật, không vội vã, không tâm tư lất phất.
Tâm Tịnh (Lòng thanh tịnh): Giữ tâm an lạc, không tham, sân, si. Lau dọn như đang chăm sóc chính mình, chăm sóc gốc rễ của đời mình.
Tâm Hiếu (Lòng hiếu thảo): Hành động lau dọn là biểu hiện cụ thể của chữ “Hiếu”. Hiếu không chỉ là cúng béo, cúng to, mà là hiếu trong suy nghĩ, hiếu trong lời nói, hiếu trong hành động hàng ngày đối với cha mẹ, ông bà còn sống và đã khuất.
Tóm lại: Hãy giữ lấy lịch ngày tốt lau dọn bàn thờ năm 2023 chi tiết ở trên làm công cụ hỗ trợ. Nhưng hãy để lòng thành làm chủ đạo. Khi tâm thành, ngày nào cũng là ngày tốt, giờ nào cũng là giờ hoàng đạo. Tổ tiên, Phật, Thần không ở ở ngày giờ, mà ở ở lòng thành của con cháu.
Chúc quý bạn, quý gia chủ năm Quý Mão 2023 (và những năm sau) luôn chọn được ngày tốt, giờ tốt, lau dọn bàn thờ thành tâm, vẹn lễ. Mong Phật, Thần, Tổ tiên phù hộ gia đình An Khang – Thịnh Vượng – Vạn Sự Như Ý – Con Cháu Hiếu Thảo – Đạo Nghiệp Tinh Tiến.
Nam Mô A Di Đà Phật! Nam Mô A Di Đà Phật! Nam Mô A Di Đà Phật!
Lưu ý: Bài viết tổng hợp dựa trên lịch pháp âm dương, 12 Trực truyền thống năm Quý Mão (2023). Thông tin chỉ mang tính chất tham khảo, hỗ trợ văn hóa tín ngưỡng. Việc áp dụng cụ thể nên tham khảo thêm ý kiến người lớn trong gia đình, thầy cúng uy tín hoặc chuyên gia phong thủy tại địa phương để phù hợp với hoàn cảnh, hướng nhà, tuổi chủ nhà cụ thể.
Xưởng Gỗ Luxury Quang Huy
Giá gốc tận xưởng. Xưởng sản xuất gỗ tự nhiên uy tín. Nghệ nhân nổi tiếng, thiết kế độc quyền, kể cả mẫu khó.
